Czym jest Claude AI - historia, misja i modele
- Wiesz, czym jest Anthropic i dlaczego powstał
- Rozumiesz filozofię Constitutional AI
- Znasz różnice między modelami Fable, Opus, Sonnet i Haiku
- Potrafisz wybrać odpowiedni model do swojego zadania
Dla kogo ten moduł: Kasia (Content Manager) - najważniejszy dla Ciebie, poznasz narzędzie od podstaw. Tomek (Marketing Manager) - przejdź szybko, skup się na planach i porównaniu. Bartek (Developer) - przejdź szybko, podstawy już znasz.
Kim jest Anthropic
Claude AI to produkt firmy Anthropic - jednej z czołowych firm AI na świecie, obok m.in. OpenAI i Google DeepMind.
Krótka historia:
- Przełom lat 2020 i 2021 - Dario Amodei, wiceprezes OpenAI ds. badań, odchodzi z firmy. OpenAI ogłasza to 29 grudnia 2020. Z grupą współpracowników Dario zakłada Anthropic, który rusza na początku 2021. Firmę współtworzy jego siostra Daniela Amodei, wcześniej wiceprezes OpenAI ds. bezpieczeństwa i polityki (ang. Vice President of Safety and Policy). Dziś Dario jest CEO, a Daniela - President Anthropic i przewodniczącą rady dyrektorów.
- Dlaczego odeszli? Oficjalne komunikaty nie podają powodu. OpenAI pisało, że nowy projekt prawdopodobnie skupi się bardziej na badaniach niż na rozwoju produktu. Już w komunikacie o pierwszej rundzie finansowania (maj 2021) Anthropic przedstawia się jako firma badawcza skupiona na bezpieczeństwie AI.
- Strona kierownictwa Anthropic wymienia siedmioro współzałożycieli: Dario i Daniela Amodei, Tom Brown (kierował inżynierią GPT-3 w OpenAI), Jack Clark, Jared Kaplan, Sam McCandlish (badacz, współautor kluczowych prac o skalowaniu modeli AI) i Chris Olah (pionier badań nad interpretowalnością AI).
- Forma prawna: Public Benefit Corporation - spółka nastawiona na korzyści publiczne, nie tylko zysk.
- Siedziba: San Francisco, Kalifornia.
Finansowanie i skala - rundy z oficjalnych komunikatów Anthropic (stan na 1 października 2026):
| Runda | Data | Kwota | Wycena post-money |
|---|---|---|---|
| Series A | Maj 2021 | $124 mln | - |
| Series B | Kwiecień 2022 | $580 mln | - |
| Series C | Maj 2023 | $450 mln | - |
| Series E | Marzec 2025 | $3,5 mld | $61,5 mld |
| Series F | Wrzesień 2025 | $13 mld | $183 mld |
| Series G | Luty 2026 | $30 mld | $380 mld |
| Series H | Maj 2026 | $65 mld | $965 mld |
Wycena post-money to wartość firmy po wpłacie pieniędzy z danej rundy. Wyceny w tabeli pochodzą z komunikatów o rundach E-H. Na anthropic.com nie ma komunikatu o rundzie oznaczonej jako Series D, stąd przeskok z C do E.
- Łączne finansowanie: Anthropic nie publikuje łącznej kwoty. Nie dodawaj do rund osobno ogłaszanych inwestycji Amazona, Microsoftu i NVIDII. Rundy G i H zawierają już ich część, więc te pieniądze policzyłbyś dwa razy.
- Wycena: $965 miliardów post-money (maj 2026, runda Series H)
- Przychód (run-rate, czyli bieżące przychody przeliczone na cały rok): ponad $47 miliardów (maj 2026, komunikat o Series H z 28 maja 2026). Dla porównania: na początku 2025 ok. $1 mld, w sierpniu 2025 ponad $5 mld, w lutym 2026 $14 mld (komunikaty o rundach F i G).
- IPO (debiut giełdowy): 1 czerwca 2026 Anthropic ogłosił, że poufnie złożył w amerykańskiej komisji SEC projekt prospektu emisyjnego (formularz S-1). Liczby akcji i ceny wtedy nie ustalono.
- Pracownicy: Anthropic nie publikuje liczby zatrudnionych.
Aktualizacja (październik 2026): na 1 października 2026 w publicznym rejestrze SEC (EDGAR) nadal nie ma prospektu S-1 Anthropic. Firma nie ogłosiła też oficjalnie daty debiutu. Według doniesień prasowych (Wall Street Journal, ok. 20 września 2026) Anthropic może przesunąć debiut na listopad 2026. Traktuj to jako informację nieoficjalną.
To nie jest mały startup. Według Anthropic to jedna z najszybciej rosnących firm technologicznych w historii (komunikat o Series F, wrzesień 2025).
Constitutional AI - dlaczego Claude jest inny
Anthropic ma własny pomysł na trening modelu.
Asystenci AI, w tym ChatGPT i Claude, przechodzą trening RLHF (Reinforcement Learning from Human Feedback, czyli uczenie ze wzmocnieniem na podstawie ocen ludzi). Ludzie porównują odpowiedzi modelu, a model uczy się, które są lepsze. RLHF współtworzyli zresztą Dario Amodei i Tom Brown, jeszcze przed założeniem Anthropic.
Anthropic dodał do tego Constitutional AI (CAI) - metodę opisaną w pracy badawczej z grudnia 2022. W ocenie szkodliwości odpowiedzi człowieka zastępuje tu AI, która trzyma się spisanych zasad:
- Model jest trenowany na podstawie konstytucji - publicznego dokumentu na licencji CC0 (bez zastrzeżonych praw autorskich), który opisuje wartości Claude i wyjaśnia ich powody. Od 22 stycznia 2026 to obszerny tekst, a nie lista krótkich zasad. Przykład z części o uczciwości: Claude ma przyznawać się do niepewności i braku wiedzy
- Model sam ocenia swoje odpowiedzi według tych zasad
- Model poprawia się na podstawie własnych ocen
| Aspekt | RLHF (tradycyjne) | Constitutional AI |
|---|---|---|
| Kto ocenia odpowiedzi | Ludzie | AI na podstawie spisanych zasad (w ocenie szkodliwości) |
| Skalowalność | Wymaga dużo ludzkich ocen | Potrzebuje znacznie mniej ludzkich ocen |
| Przejrzystość | Trudno wiedzieć, dlaczego model preferuje daną odpowiedź | Jawne zasady - można prześledzić logikę |
| Cel | Pomocny model | Model pomocny i bezpieczny jednocześnie (Anthropic przyznaje, że nie zawsze się to udaje) |
Do zapamiętania: konstytucja każe Claude przyznawać się do niepewności i braku wiedzy. To cel treningu, nie gwarancja. Niezależny test AA-Omniscience (Artificial Analysis) nagradza poprawne odpowiedzi, karze zmyślone i nie karze odmów. W zestawieniu z 2 października 2026 najwyższy łączny wynik ma w nim Opus 5.5: 46 pkt. Kiedy jednak nie zna odpowiedzi, w 59% przypadków podaje błędną, zamiast odmówić. GPT-6 Astra (max) robi tak w 51% przypadków, Gemini 4 Argon w 15%. Teza, że Claude częściej niż konkurencja mówi „nie wiem”, nie ma więc pokrycia w danych. Ważne fakty z odpowiedzi AI zawsze sprawdzaj w źródle.
Modele Claude - od 2023 do dziś
Claude to nie jeden model, a rodzina modeli. Oto najważniejsze punkty na osi czasu:
- Marzec 2023 - Claude 1 (pierwszy model, dostęp tylko dla wybranych)
- Lipiec 2023 - Claude 2 (pierwszy publicznie dostępny, 100K kontekstu)
- Marzec 2024 - Claude 3 (duży skok: trzy modele - Haiku, Sonnet, Opus)
- Czerwiec 2024 - Claude 3.5 Sonnet (przełom: mniejszy model lepszy od większego Opus 3)
- Luty 2025 - Claude 3.7 Sonnet (pierwszy model Claude z trybem Extended Thinking, czyli rozszerzonego myślenia przed odpowiedzią)
- Maj 2025 - Claude Opus 4 i Claude Sonnet 4 (nowa generacja, rozszerzone myślenie także z użyciem narzędzi)
- Luty 2026 - Claude Opus 4.6 i Sonnet 4.6
- Kwiecień 2026 - Claude Opus 4.7
- Maj 2026 - Claude Opus 4.8 (tryb szybki, główny koń roboczy klasy Opus)
- 9 czerwca 2026 - Claude Fable 5 i Mythos 5 (nowa klasa modeli ponad Opus). Trzy dni po premierze, 12 czerwca, Anthropic ogłosił, że rząd USA nakazał dyrektywą eksportową wstrzymać dostęp obcokrajowców do Fable 5 i Mythos 5. Całą historię opisałem na blogu.
- 30 czerwca 2026 - Claude Sonnet 5 (nowy domyślny model na Free i Pro)
- 1 lipca 2026 - Fable 5 wraca do oferty z mocniejszym klasyfikatorem bezpieczeństwa (blokuje ponad 99% prób zgłoszonej techniki ataku)
- 24 lipca 2026 - Claude Opus 5 (nowa generacja klasy Opus i nowy domyślny model na Max - według Anthropic zbliża się do inteligencji Fable 5 za połowę jego ceny)
- 5 sierpnia 2026 - wycofanie Claude Opus 4.1 z API (dziś punktem startu jest Opus 5.5)
- 1 września 2026 - Claude Fable 5.1 (nowy flagowiec) i Mythos 5.1 (tylko na zaproszenie, dla zweryfikowanych organizacji z USA w Project Glasswing). Cena bez zmian: $10 / $50, ale odczyt z cache tańszy o 75% - $0,25 za 1M tokenów. Fable 5 przechodzi na listę modeli legacy i działa co najmniej do 9 czerwca 2027.
- 22 września 2026 - Claude Opus 5.5, pierwszy model rodziny Claude 5.5. Według Anthropic działa na poziomie Fable 5.1 w większości zadań, a typowa praca kosztuje na nim o 40% mniej niż na Opusie 5. Cena za token: $4 / $20 za 1M, o 20% mniej niż Opus 5. Od tego dnia to rekomendowany punkt startu i model domyślny na planach płatnych.
- 28 września 2026 - Claude Sonnet 5.5, drugi model rodziny 5.5. Według Anthropic wyraźnie lepszy od Sonneta 5 i o ponad 30% szybszy. Cena za token się nie zmieniła ($2 / $10), a większość zadań kosztuje na nim do 30% mniej. Dostępny dla każdego, także na Free. Tego samego dnia Anthropic zapowiedział Claude Haiku 5.5 „w najbliższych tygodniach”.
Stan na 1 października 2026: bieżąca oferta to Fable 5.1, Opus 5.5, Sonnet 5.5 i Haiku 4.5. Według Anthropic Fable 5.1 to najmocniejszy model dostępny dla wszystkich klientów, ale Opus 5.5 dorównuje mu w większości zadań za ułamek ceny. Na Opusie 5.5 tokeny wejścia i wyjścia kosztują 40% stawek Fable 5.1 ($4 / $20 wobec $10 / $50 za 1M). Odczyt z cache jest tańszy tylko o 20% ($0,20 wobec $0,25). Anthropic radzi zaczynać od Opusa 5.5. Rodzina 5.5 nie ma wersji Mythos: Mythos 5.1 nadal działa tylko na zaproszenie. Fable 5, Opus 5 i Sonnet 5 mają status legacy. Fable jest wliczony w plan na Max i na miejscach Premium (droższych licencjach) w planie Team, do 50% tygodniowego limitu. Na Pro i na miejscach Standard w Team płacisz za niego z usage credits, czyli dodatkowych środków na koncie rozliczanych po stawkach API. Na Free go nie ma. Szczegóły dla firm znajdziesz w lekcji o planach i cenniku. Anthropic zmienia te warunki często, więc aktualne zasady sprawdzasz na claude.com/pricing. Kurs ćwiczy na modelach wliczonych w plany: Sonnecie 5.5 (każdy plan, także Free) i Opusie 5.5 (plany płatne). Fable 5.1 pokazuję jako szczyt możliwości i podpowiadam, kiedy się opłaca. Artykuł o Fable 5 podlinkowany wyżej opisuje stan sprzed premiery Fable 5.1.
Aktualne modele (stan na 1 października 2026)
W bieżącej ofercie masz cztery modele: Fable 5.1, Opus 5.5, Sonnet 5.5 i Haiku 4.5. Poniżej dodaję też przegląd modeli legacy. Poprzednia generacja nadal działa w API. Lista legacy to dziś Fable 5, Opus 5, Sonnet 5, Opus 4.8, 4.7, 4.6 i 4.5 oraz Sonnet 4.6. Według Anthropic modele legacy nie dostają już aktualizacji, a w przyszłości mogą zostać wycofane. Starsze modele działają też w aplikacji claude.ai, pod przyciskiem „More models”. Na moim koncie Max są tam Fable 5, Opus 5, Opus 4.8, 4.7, 4.6, Sonnet 5 i Sonnet 4.6, a także Opus 3 (sprawdzone 2 października 2026). Opusa 3 Anthropic wycofał z API 5 stycznia 2026, ale zostawił go w claude.ai dla wszystkich płatnych planów. Według cennika Haiku jest dostępny na każdym planie, także na Free.
Claude Fable 5.1 - „Szczyt”
Flagowiec klasy Mythos, premiera 1 września 2026. Według Anthropic najmocniejszy model dostępny dla wszystkich klientów. Wiedza wiarygodna do czerwca 2026.
- Okno kontekstowe: 1 milion tokenów, output do 128K
- Cena API: $10 / 1M tokenów (input), $50 / 1M tokenów (output). Odczyt z cache, czyli powtarzanego fragmentu promptu zapisanego w pamięci podręcznej, kosztuje $0,25 za 1M - 2,5% ceny wejścia zamiast standardowych 10%. Przy premierze Anthropic szacował ok. 25% niższy koszt typowych obciążeń niż na Fable 5, do ok. 45% przy pracy agentowej.
- Najlepszy do: najtrudniejszych zadań - wielogodzinnej pracy agentowej, wymagającego rozumowania, researchu, architektury dużych systemów. Anthropic radzi sięgać po niego wtedy, gdy Opus 5.5 na wyższym poziomie effort (wysiłku, czyli głębokości myślenia) nadal nie daje rady.
- Warto wiedzieć: adaptive thinking (model sam decyduje, ile myśleć) jest tu zawsze włączony, nie da się go wyłączyć. W skali szybkości Anthropic to najwolniejszy model obecnej oferty. W claude.ai masz go wliczonego na Max i na miejscach Premium w planie Team (do 50% tygodniowego limitu). Na Pro uruchomisz go wyłącznie za usage credits, rozliczane po stawkach API. Na Free go nie ma. Tekst z Fable 5.1 niesie statystyczny znak wodny Anthropic - o tym w lekcji o znaku wodnym w Module 5.
Fable 5 (premiera 9 czerwca 2026) jest od 1 września modelem legacy. Kosztuje tyle samo ($10 / $50), ale odczyt z cache to $1 za 1M, czyli cztery razy drożej niż w Fable 5.1. Do nowych projektów wybieraj Fable 5.1.
Claude Opus 5.5 - „Mózg”
Premiera 22 września 2026, pierwszy model rodziny Claude 5.5. Według Anthropic działa na poziomie Fable 5.1 w większości zadań, a typowa praca kosztuje na nim o 40% mniej niż na Opusie 5. Wiedza wiarygodna do czerwca 2026.
To dziś rekomendowany punkt startu. Dokumentacja Anthropic mówi wprost: „If you're unsure which model to use, start with Claude Opus 5.5 for most workloads” (jeśli nie wiesz, który model wybrać, zacznij od Opusa 5.5). Po Fable 5.1 sięgaj przy wymagającym rozumowaniu i długiej pracy agentowej albo wtedy, gdy Opus 5.5 na wyższym effort nadal nie daje rady.
- Okno kontekstowe: 1 milion tokenów (~555 000 słów), output do 128K. W czacie na planach płatnych też 1M, ale artykuł pomocy o planie Team wciąż podaje 200K - źródła Anthropic się różnią.
- Cena API: $4 / 1M tokenów (input), $20 / 1M tokenów (output) - o 20% mniej niż Opus 5. Odczyt z cache kosztuje $0,20 za 1M (5% ceny wejścia), o 60% mniej niż w Opusie 5.
- Najlepszy do: złożonego kodowania, pracy agentowej, głębokiej analizy, zadań wymagających wieloetapowego rozumowania
- Na planach: Pro, Max, Team i Enterprise (bez Free). Od 22 września to model domyślny planów płatnych (oficjalne konto @ClaudeDevs na X: „Opus 5.5 is the default for paid plans.”). Na Max potwierdziłem to na swoim koncie (sprawdzone 2 października 2026). Na Pro to najmocniejszy model wliczony w abonament. Według Anthropic limity 5-godzinne i tygodniowe starczają z nim na 25% więcej pracy niż z Opusem 5.
- Warto wiedzieć: myślenia nie da się wyłączyć. Domyślny effort to medium - w API, w Claude Code i w aplikacjach (w claude.ai sprawdzone 2 października 2026). Według Anthropic generuje odpowiedź o ponad 30% szybciej niż Opus 5. Tryb szybki (research preview, czyli wczesna wersja testowa) odpowiada do 2,5x szybciej za dwukrotność ceny bazowej ($8 / $40). Działa wyłącznie w Claude API. Nie obsługują go Batch API (tańsze przetwarzanie wsadowe), Bedrock, Google Cloud, Foundry ani Claude Platform on AWS. Na abonamentach, także w Claude Code, rozlicza się go wyłącznie z usage credits, poza limitami planu.
- Bezpieczeństwo: automatyczne filtry (klasyfikatory) mogą przełączyć rozmowę na starszy model. Przy cyberbezpieczeństwie trafisz na Opusa 4.8. Przy biologii dual-use (wiedzy, którą da się użyć i do dobra, i do szkody) oraz rozwoju czołowych modeli AI - na Opusa 5. Ustawienie znajdziesz w Settings > Capabilities („Switch models when a message is flagged”). Tekst z Opusa 5.5 też niesie znak wodny Anthropic.
Claude Sonnet 5.5 - „Koń roboczy”
Premiera 28 września 2026, drugi model rodziny Claude 5.5. Według Anthropic wyraźnie lepszy od Sonneta 5, o ponad 30% szybszy i do 30% tańszy w większości zadań. Wiedza wiarygodna do czerwca 2026 (Sonnet 5: do stycznia 2026).
- Okno kontekstowe: 1 milion tokenów, output do 128K
- Cena API: $2 / $10 za 1M tokenów - tyle samo co Sonnet 5. Odczyt z cache: $0,20 za 1M.
- Najlepszy do: codziennego kodowania, generowania treści, analizy dokumentów, pracy agentowej
- Na planach: dostępny dla każdego, także na Free. Na Free rozmawiasz właśnie z Sonnetem 5.5.
- Warto wiedzieć: według Anthropic w części testów przy effort max wypada porównywalnie z Opusem 5.5. To samo ogłoszenie zastrzega, że Opus 5.5 pozostaje wyraźnie mocniejszy w złożonej, otwartej pracy, która wymaga ciągłego osądu. Myślenia nie wyłączysz całkowicie: w API najniższe ustawienie pomija tylko myślenie na starcie odpowiedzi. Domyślny effort: high w API, medium w Claude Code i w aplikacjach. Tokenizer (sposób dzielenia tekstu na tokeny) jest ten sam co w Sonnecie 5. Ten sam tekst daje w nim ok. 30% więcej tokenów niż w Sonnecie 4.6 i Haiku 4.5. Porównania kosztów ze starszymi modelami rób z tą poprawką.
Claude Haiku 4.5 - „Sprinter”
Najszybszy i najtańszy model w ofercie. Idealny do prostych, powtarzalnych zadań. Wiedza wiarygodna do lutego 2025.
- Okno kontekstowe: 200 000 tokenów (~150 000 słów), output do 64K
- Cena API: $1 / 1M tokenów (input), $5 / 1M tokenów (output)
- Najlepszy do: klasyfikacji tekstu, chatbotów, masowego przetwarzania danych, sub-agentów
- Warto wiedzieć: na wejściu i na wyjściu 4 razy tańszy od Opusa 5.5. Jedyny model bieżącej oferty bez adaptive thinking i bez parametru effort - myśli w klasycznym trybie Extended z budżetem tokenów. Anthropic deklaruje wycofanie nie wcześniej niż 15 października 2026, ale na 1 października 2026 nie ogłosił jeszcze wycofania. O wycofaniu modelu uprzedza co najmniej 60 dni wcześniej. Modelu Haiku 5 nie ma - nie daj się nabrać na wpisy, które go wymieniają. Jest za to oficjalna zapowiedź: Claude Haiku 5.5, model do zastosowań masowych i wrażliwych na koszt, ma dołączyć do rodziny 5.5 „w najbliższych tygodniach” (Anthropic, 28 września 2026). Ceny, daty premiery i parametrów jeszcze nie znamy.
Modele legacy - Opus 5, Sonnet 5, Opus 4.8 i starsze
Modele legacy działają w API, ale nie dostają już aktualizacji. Do nowych projektów wybieraj modele bieżącej oferty. Najważniejsze fakty na wypadek, gdy trafisz na starszy model w artykule albo w kodzie:
- Claude Opus 5 (premiera 24 lipca 2026) - $5 / $25 za 1M tokenów, okno 1M, wiedza do maja 2026. Od 24 lipca do 22 września był modelem domyślnym na Max, a dokumentacja Anthropic polecała zaczynać od niego. Według wewnętrznego pomiaru Anthropic na Frontier-Bench v0.1 ponad dwukrotnie poprawił wynik Opusa 4.8 (karta systemowa Opusa 5: 44,4% wobec 18,7% średniej nagrody, dane Anthropic). Dziś dokumentacja pisze wprost: „Claude Opus 5 is a legacy model; Claude Opus 5.5 is the current Opus model.” W testach Anthropic Opus 5.5 przy effort medium dorównuje Opusowi 5 przy high albo go przewyższa (kodowanie i praca z wiedzą). Wycofanie nie wcześniej niż 24 lipca 2027.
- Claude Sonnet 5 (premiera 30 czerwca 2026) - $2 / $10 za 1M tokenów na stałe, bo zapowiedzianą podwyżkę do $3 / $15 Anthropic odwołał. Wiedza do stycznia 2026. Według Anthropic wydajnością zbliżał się do Opusa 4.8, przy niższej cenie. Od premiery był modelem domyślnym na Free i Pro. Na Pro od 22 września domyślny jest Opus 5.5, a na Free rozmawiasz dziś z Sonnetem 5.5. Wycofanie nie wcześniej niż 30 czerwca 2027.
- Claude Fable 5 - opis znajdziesz wyżej, przy Fable 5.1. Wycofanie nie wcześniej niż 9 czerwca 2027.
- Claude Opus 4.8 (premiera 28 maja 2026) - $5 / $25 za 1M tokenów, okno 1M w API i 500K w czacie claude.ai. Adaptive thinking ma domyślnie wyłączone. Na Opusa 4.8 Claude przełącza rozmowę, gdy klasyfikator oznaczy prośbę o cyberbezpieczeństwo. Wycofanie nie wcześniej niż 28 maja 2027.
- Tryb szybki na Opusie 5 i Opusie 4.8 kosztuje $10 / $50, czyli więcej niż na Opusie 5.5 ($8 / $40).
- Opus 4.7, 4.6 i 4.5 ($5 / $25) oraz Sonnet 4.6 ($3 / $15) to starsze generacje. Sonnet 4.6 kosztuje więcej niż nowszy i mocniejszy Sonnet 5.5 za $2 / $10. Argumentem za starszym modelem bywa stary tokenizer, który liczy mniej tokenów za ten sam tekst. W kodowaniu Sonnet 4.6 dawał ok. 90% wyniku Opusa 4.8 (79,6% wobec 88,6% na SWE-bench Verified), w wiedzy eksperckiej GPQA Diamond 89,9% wobec 93,6% (dane Anthropic: Sonnet 4.6 - luty 2026, Opus 4.8 - maj 2026).
- Sonnet 4.5 ma status deprecated, czyli ogłoszoną datę wycofania. Anthropic ogłosił ją 30 września 2026: z Claude API model zniknie 30 listopada 2026, a zamiennikiem jest Sonnet 5.5.
Porównanie w liczbach
| Cecha | Fable 5.1 | Opus 5.5 | Sonnet 5.5 | Haiku 4.5 |
|---|---|---|---|---|
| Kontekst | 1M tokenów | 1M tokenów | 1M tokenów | 200K tokenów |
| Max output | 128K tokenów | 128K tokenów | 128K tokenów | 64K tokenów |
| Cena API (in/out za 1M) | $10 / $50 | $4 / $20 | $2 / $10 | $1 / $5 |
| Odczyt z cache (za 1M) | $0,25 | $0,20 | $0,20 | $0,10 |
| Granica wiedzy | czerwiec 2026 | czerwiec 2026 | czerwiec 2026 | luty 2025 |
| Myślenie | Adaptive, zawsze włączone | Adaptive, zawsze włączone | Adaptive, nie wyłączysz go całkowicie | Klasyczny Extended, bez effort |
| Domyślny effort w API | high | medium | high | nie obsługuje |
| Szybkość (skala Anthropic) | Wolniejszy | Umiarkowany, tryb szybki do 2,5x | Szybki | Najszybszy |
Pamiętaj o tokenizerze: modele od Opusa 4.7 wzwyż (cała obecna oferta poza Haiku 4.5) liczą ok. 30% więcej tokenów za ten sam tekst. Domyślny effort w API to high, z wyjątkiem Opusa 5.5 (medium). W Claude Code na Opusie 5.5 i Sonnecie 5.5 domyślnie dostajesz medium, w aplikacjach (claude.ai, Cowork) też Medium. Myślenia w API nie wyłączysz na Fable 5.1, Opusie 5.5 ani Sonnecie 5.5: wartość disabled zwraca błąd 400. Na Sonnecie 5.5 najniższe ustawienie pomija tylko myślenie na starcie odpowiedzi.
W tabeli są tylko modele bieżącej oferty. Zwróć uwagę na ceny legacy: Opus 5 i Opus 4.5-4.8 kosztują w API $5 / $25, czyli więcej niż nowszy Opus 5.5. Fable 5 kosztuje tyle samo co Fable 5.1 ($10 / $50), ale odczyt z cache jest w nim cztery razy droższy.
Co mówią benchmarki. Benchmark to standardowy test, na którym porównuje się modele. Każdą liczbę czytaj z autorem pomiaru i datą:
- Karta systemowa Opusa 5.5 (wrzesień 2026, dane podane przez samego Anthropic): w SWE-bench Pro, teście programistycznym na zadaniach z prawdziwych projektów, Opus 5.5 ma 89,9%, Fable 5.1 81,2%, a Opus 5 79,2%.
- Ogłoszenie Sonneta 5.5 (28 września 2026, dane Anthropic): w Terminal-Bench 4.0, czyli w pracy agenta w terminalu, Sonnet 5.5 ma 70,6%, a Opus 5.5 66,4%.
- Ogłoszenie Opusa 5.5 (22 września 2026): w dwóch testach z tabeli w tym ogłoszeniu prowadzi GPT-6 Astra od OpenAI. W AutomationBench ma 41,4% wobec 40,0% Opusa 5.5 (ranking Zapiera), w Terminal-Bench-Science 0.1 - 64,6% wobec 58,7% (wynik Astry według OpenAI).
- Niezależny ranking Artificial Analysis (Intelligence Index v4.3.2, stan na 1 października 2026): 1. miejsce Opus 5.5 (effort max) z wynikiem 58 pkt, za nim GPT-6 Astra (max), Gemini 4 Argon (high) i Fable 5.1 (max), każdy po 53 pkt.
Zauważ: w obu zestawieniach z Fable 5.1 (karta systemowa Opusa 5.5 i ranking Artificial Analysis) Opus 5.5 ma wyższy wynik. Anthropic nadal nazywa jednak Fable 5.1 najmocniejszym modelem dostępnym dla wszystkich klientów. Poleca go do wymagającego rozumowania i długiej pracy agentowej.
Uwaga: Ceny i dane to stan na 1 października 2026. Anthropic regularnie aktualizuje modele i cennik - sprawdź oficjalną stronę przed podjęciem decyzji zakupowych.
Który model wybrać?
Prosta zasada:
- Opus 5.5 - na planach płatnych zaczynaj od niego. To oficjalna rekomendacja Anthropic i model domyślny planów płatnych: głęboka analiza, trudniejszy kod, praca agentowa. Na Pro to najmocniejszy model wliczony w abonament.
- Sonnet 5.5 - na Free to Twój model. Na planach płatnych sięgaj po niego, gdy liczy się szybkość i niski koszt: codzienne treści, proste analizy, masowe zadania w API ($2 / $10).
- Fable 5.1 - gdy stawka jest najwyższa: wielogodzinne zadania agentowe, wymagające rozumowanie, research, architektura. Anthropic radzi też sięgać po niego, gdy Opus 5.5 na wyższym effort nadal nie daje rady. Na Pro płacisz za niego usage credits po stawkach API ($10 / $50 za 1M tokenów); wliczony w plan jest dopiero na Max (do 50% tygodniowego limitu). Licz koszty - to model premium.
- Haiku 4.5 - gdy przetwarzasz duże ilości danych i zależy Ci na szybkości/cenie, nie na jakości. Zaczynasz nowy projekt w API? Sprawdź najpierw, czy wyszedł już zapowiedziany Haiku 5.5. Haiku 4.5 ma najbliższy termin możliwego wycofania w bieżącej ofercie.
Pro tip: Na darmowym koncie claude.ai rozmawiasz z Sonnetem 5.5, a cennik wymienia też Haiku. Na start to w zupełności wystarczy. Opusa 5.5 dostaniesz od planu Pro ($20/mies.), gdzie jest najmocniejszym modelem wliczonym w abonament. Według Anthropic to model domyślny planów płatnych, a na Max potwierdziłem to na swoim koncie (sprawdzone 2 października 2026). Wcześniej było inaczej. Od 30 czerwca do 22 września startowym modelem na Pro był Sonnet 5. Na Max od 24 lipca do 22 września był nim Opus 5.
Jeśli chcesz wiedzieć więcej, przeczytaj przewodnik po Claude AI dla marketerów na blogu.
Co dalej
W następnej lekcji założysz konto na claude.ai i przeprowadzisz swoją pierwszą rozmowę z Claude.