33 prompty do pracy według oficjalnych zasad Anthropic i OpenAI

TL;DR: Dostajesz 33 prompty do realnych zadań zawodowych, podzielone na 6 kategorii: sprzedaż, content, analiza danych, e-maile, decyzje i codzienna produktywność. Każdy prompt ma trzy rzeczy, których nie znajdziesz w typowych listach: uzasadnienie konstrukcji z odwołaniem do oficjalnej dokumentacji Anthropic lub OpenAI, adnotację, gdzie Claude i ChatGPT wymagają innego podejścia, oraz pułapkę, na której ten prompt najczęściej pęka. Prompt to nie zaklęcie - to interfejs zbudowany pod zasady konkretnego producenta. Te zasady są publiczne. Wystarczy je przeczytać, co niniejszym zrobiłem za Ciebie.

Aktualizacja: 21 lipca 2026. Zasady zweryfikowane z dokumentacją Anthropic (Claude Fable 5, Opus 4.8, Sonnet 5) i OpenAI (GPT-5.x).

Dlaczego prompty z internetu przestały działać

Większość list promptów, które krążą po polskim internecie, powiela porady z 2023 roku. „Jesteś światowej klasy ekspertem z 20-letnim doświadczeniem”. „Myśl krok po kroku”. „Weź głęboki oddech”.

Problem: producenci modeli poszli dalej. Obie firmy w 2026 roku mówią zgodnie - mniej dekoracji, więcej precyzji.

Anthropic w dokumentacji wprost każe wycinać nadmiarowe instrukcje, bo nowe modele reagują na nie przesadą. OpenAI w przewodniku do GPT-5.5 zaleca zaczynać od minimalnego promptu i dostrajać, zamiast przenosić stare rytuały. W wewnętrznych testach OpenAI na agentach kodujących odchudzone prompty systemowe poprawiły wyniki o 10-15% przy cięciu tokenów o 41-66%. Mniej znaczyło lepiej.

Dlatego każdy prompt w tym zestawie stoi na cytowanej zasadzie producenta, nie na folklorze z LinkedIna. Rozróżniam też uczciwie: tam, gdzie prompt szlifowałem we własnej pracy, piszę to wprost. Tam, gdzie stosuję udokumentowaną zasadę do nowego zadania, powołuję się na dokumentację. Zero zmyślonych benchmarków.

Nie wierz mi na słowo. Weź jeden prompt, odpal na własnej robocie w Claude i w ChatGPT, porównaj wyniki. Zajmie Ci dziesięć minut.

7 zasad, na których stoją wszystkie 33 prompty

Przy każdym prompcie znajdziesz odwołanie do numeru zasady. Tu jest ich pełna lista - raz, żeby się nie powtarzać trzydzieści trzy razy.

Zasada 1: materiał na górze, polecenie na dole. Przy długich materiałach (raporty, umowy, transkrypcje) Anthropic każe wklejać dokumenty na początku promptu, a pytanie na końcu. Dokumentacja podaje, że przy złożonych, wielodokumentowych wejściach poprawia to jakość odpowiedzi nawet o 30%. Przy krótkich promptach kolejność ma mniejsze znaczenie.

Zasada 2: struktura zamiast ściany tekstu. Claude był intensywnie trenowany na tagach XML - przy złożonych promptach (instrukcje + kontekst + dane) owiń każdą część w tag: <kontekst>, <zadanie>, <dane>. ChatGPT dobrze czyta sekcje oznaczone nagłówkami lub etykietami w stylu KONTEKST i ZADANIE. Obie firmy dopuszczają oba style - różnica leży w akcentach, nie w dogmatach.

Zasada 3: podaj powód, nie tylko polecenie. Anthropic pokazuje to na przykładzie: zamiast „nigdy nie używaj wielokropków” napisz „tekst odczyta syntezator mowy, który nie umie wymówić wielokropka”. Model generalizuje z wyjaśnienia i sam podejmuje dobre decyzje w sytuacjach, których nie przewidziałeś.

Zasada 4: przykłady robią więcej niż przymiotniki. Anthropic zaleca 3-5 trafnych, zróżnicowanych przykładów oznaczonych tagami <przyklad>. Jeden dobry przykład stylu bije dziesięć przymiotników w rodzaju „profesjonalny, ale przystępny”.

Zasada 5: mów, co robić, nie czego unikać. Wprost z dokumentacji Anthropic: zamiast „nie używaj markdownu” napisz „odpowiedz płynącą prozą w akapitach”. Polecenia pozytywne sterują lepiej niż zakazy.

Zasada 6: nie dokręcaj śruby. Nowe modele myślą adaptacyjnie same z siebie. Dopisywanie „myśl krok po kroku”, „bądź maksymalnie dokładny”, „w razie wątpliwości analizuj głębiej” to instrukcje, które Anthropic każe usuwać, bo powodują przesadną drobiazgowość. OpenAI mówi to samo: wielkie kwantyfikatory ZAWSZE i NIGDY rezerwuj dla twardych niezmienników.

Zasada 7: zdefiniuj wynik i nie zaprzeczaj sam sobie. Określ format, długość i warunek zakończenia - OpenAI nazywa to podejściem od wyniku: opisz, jak wygląda dobra odpowiedź, i zejdź modelowi z drogi. GPT-5.x wykonuje instrukcje wyjątkowo literalnie, przez co sprzeczne polecenia w jednym prompcie realnie psują wynik.

Zapamiętaj schemat, który z tych zasad wynika: kontekst → zadanie → format wyniku → przykład, gdy potrzebny. Wszystkie 33 prompty niżej to wariacje tego schematu.

Infografika · do udostępnienia

Sprzedaż i oferty

1. Audyt oferty przez trzech wrogów

Kiedy: masz gotową ofertę i chcesz znaleźć dziury, zanim znajdzie je klient.

Oceń moją ofertę z trzech wrogich perspektyw.

KONTEKST: sprzedaję [PRODUKT/USŁUGA] dla [KLIENT DOCELOWY]. Cena: [KWOTA].
Główna obietnica: [OBIETNICA]. Konkurencja: [1-2 NAZWY LUB OPIS].

ZADANIE: wciel się kolejno w trzy osoby, które chcą tę ofertę odrzucić:
1. Dyrektor finansowy - atakuje koszt i zwrot z inwestycji.
2. Sceptyczny praktyk - atakuje wykonalność obietnic.
3. Klient poparzony przez poprzedniego dostawcę - atakuje wiarygodność.

Dla każdej osoby podaj: 3 najmocniejsze zarzuty + cytat z oferty, który je prowokuje.
Na końcu: 5 konkretnych poprawek treści, które osłabiają najgroźniejsze zarzuty.

OFERTA:
[WKLEJ PEŁNĄ TREŚĆ]

Dlaczego tak zbudowany: trzy nazwane role z odrębnymi wektorami ataku to zasada 7 - precyzyjna definicja wyniku zamiast ogólnego „skrytykuj ofertę”. Wymóg cytatu przy każdym zarzucie kotwiczy krytykę w tekście, nie w wyobraźni modelu.

▸ Claude: przy ofercie dłuższej niż kilka stron wklej ją NA GÓRZE, przed instrukcją (zasada 1).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Bez podania konkurencji „dyrektor finansowy” porówna Cię do wymyślonych rywali - wtedy zarzuty brzmią mądrze, ale dotyczą rynku, który nie istnieje.

2. Cold mail do konkretnej persony z jednym CTA

Kiedy: piszesz pierwszą wiadomość do osoby, która Cię nie zna i nie czeka na Twój mail.

Napisz cold mail po polsku.

ADRESAT: [STANOWISKO] w [TYP FIRMY], odpowiada za [OBSZAR].
Jego prawdopodobny problem: [PROBLEM, KTÓRY WIDZISZ].
MOJA FIRMA: [CO ROBIMY W 1 ZDANIU]. Dowód: [1 KONKRETNY WYNIK Z LICZBĄ].
CEL MAILA: umówienie 15-minutowej rozmowy w przyszłym tygodniu. To jedyne CTA.

WYMAGANIA:
- Maks. 120 słów, temat maila maks. 6 słów.
- Pierwsze zdanie odnosi się do problemu adresata, nie do mojej firmy.
- Zero frazesów typu "innowacyjne rozwiązania szyte na miarę".
- Jeden akapit = jedna myśl. Zakończ pytaniem zamkniętym o termin.

Dlaczego tak zbudowany: limit słów, struktura pierwszego zdania i pojedyncze CTA to zasada 7 w czystej postaci. Dopisek o frazesach działa, bo wskazuje, co robić zamiast nich (zasada 5): zdanie o problemie adresata.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Pole „dowód” z pustym ogólnikiem („pomagamy firmom rosnąć”) zabija cały mail - jeśli nie masz liczby, wpisz nazwę rozpoznawalnego klienta albo konkretny efekt bez liczby.

3. Obrona ceny na obiekcję „za drogo”

Kiedy: klient odpisał „podoba się, ale przekracza budżet” i nie chcesz od razu dawać rabatu.

Klient odpowiedział na ofertę: "[WKLEJ DOKŁADNY CYTAT ODPOWIEDZI]".

KONTEKST: oferta dotyczy [PRODUKT/USŁUGA] za [KWOTA]. Marża pozwala maks. na
[GRANICA USTĘPSTW, NP. 5% LUB DODATKOWA USŁUGA ZAMIAST RABATU].
Wartość, którą klient dostaje: [2-3 KONKRETY Z LICZBAMI, JEŚLI SĄ].

ZADANIE: przygotuj 3 warianty odpowiedzi, każdy inną taktyką:
1. Przeramowanie kosztu (cena vs koszt braku działania).
2. Zawężenie zakresu (mniejszy pakiet w budżecie klienta, pełna cena za pełny zakres).
3. Wymiana ustępstwa za ustępstwo (rabat tylko za coś: dłuższa umowa, przedpłata, referencja).

Każdy wariant: maks. 90 słów, ton partnerski bez przepraszania za cenę.
Zaznacz, który wariant rekomendujesz przy tym konkretnym cytacie klienta i czemu.

Dlaczego tak zbudowany: dokładny cytat klienta zamiast parafrazy daje modelowi realny materiał (zasada 3 - kontekst z powodem). Trzy nazwane taktyki wymuszają różnorodność wariantów zamiast trzech wersji tego samego (zasada 7).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Bez granicy ustępstw model chętnie „sprzeda” rabat 30% - wyznacz limit, zanim on to zrobi.

4. Follow-up po ciszy

Kiedy: po spotkaniu lub ofercie minęły [X] dni i cisza.

Napisz follow-up po polsku.

SYTUACJA: [DATA] wysłałem [OFERTĘ/PODSUMOWANIE SPOTKANIA] do [STANOWISKO].
Ostatni sygnał od niego: "[CYTAT OSTATNIEJ WIADOMOŚCI LUB "brak"]".
Minęło [LICZBA] dni. To mój [PIERWSZY/DRUGI] follow-up.

ZADANIE: 2 warianty maila, maks. 70 słów każdy.
Wariant A: dodaję nową wartość (świeży argument, materiał, dana rynkowa: [WPISZ JĄ]).
Wariant B: uczciwe domknięcie - pytam wprost, czy temat żyje, i daję łatwe wyjście.

Bez "przypominam się" i "podbijam temat" w treści. Bez wyrzutów.
Pierwsze zdanie nie może zaczynać się od "Chciałem tylko".

Dlaczego tak zbudowany: wariant B korzysta z badanego w sprzedaży efektu łatwego „nie” - danie wyjścia paradoksalnie ożywia rozmowy. Zakazy są tu wąskie i konkretne, bo dotyczą dokładnie dwóch kalek językowych, a nie stylu ogólnie (zasada 6: bez dokręcania śruby).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Follow-up bez nowej wartości w wariancie A to „przypominam się” w przebraniu - jeśli pole z daną rynkową zostaje puste, wyślij od razu wariant B.

5. Skrypt rozmowy handlowej z mapą zastrzeżeń

Kiedy: przygotowujesz się do ważnej rozmowy sprzedażowej i chcesz mieć plan na trudne momenty.

Przygotuj mnie do rozmowy handlowej.

KONTEKST: rozmowa z [STANOWISKO] z firmy [BRANŻA, WIELKOŚĆ]. Cel rozmowy: [CEL].
Moja przewaga: [1-2 KONKRETY]. Moja słabość, którą klient może znać: [SŁABOŚĆ].
Poprzedni kontakt: [CO USTALILIŚCIE / "pierwsza rozmowa"].

ZADANIE, w tej kolejności:
1. Agenda rozmowy na 30 minut z minutażem.
2. 3 pytania otwierające, które ujawnią priorytety klienta (nie "jakie są Państwa potrzeby").
3. Mapa 5 najbardziej prawdopodobnych zastrzeżeń tego typu klienta + odpowiedź na każde w 2 zdaniach.
4. Zdanie zamykające z konkretnym następnym krokiem.

Format: punkty do wydruku na 1 stronę A4, bez teorii sprzedaży.

Dlaczego tak zbudowany: sekwencja numerowana to zalecany przez Anthropic sposób na zadania, gdzie kolejność i kompletność mają znaczenie (zasada 2). Pole „moja słabość” daje modelowi materiał do najtrudniejszego zastrzeżenia - tego, którego wolałbyś nie usłyszeć bez przygotowania.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Model nie zna Twojej firmy - jeśli przewaga i słabość są ogólnikami, mapa zastrzeżeń będzie z podręcznika, nie z Twojego rynku.

6. Sekcja zwłok przegranego deala

Kiedy: klient wybrał konkurencję albo zamilkł na dobre i chcesz wyciągnąć lekcję zamiast tłumaczenia.

Przeanalizuj przegrany proces sprzedażowy. Szukam moich błędów, nie pocieszenia.

PRZEBIEG (chronologicznie, z datami):
[WKLEJ: KIEDY PIERWSZY KONTAKT, CO WYSŁANO, CO ODPOWIEDZIAŁ KLIENT - CYTATY,
KIEDY ZAPADŁA CISZA LUB ODMOWA, OFICJALNY POWÓD, JEŚLI PADŁ]

ZADANIE:
1. Wypisz momenty, w których proces mógł się wykoleić - do każdego przypisz
   cytat lub fakt z przebiegu, który na to wskazuje.
2. Oceń oficjalny powód odmowy: co w przebiegu go potwierdza, a co mu przeczy.
3. Wskaż JEDNĄ rzecz do zmiany w moim procesie, która miałaby największy wpływ
   na podobne deale. Uzasadnij, czemu ta, a nie inne.

Jeśli danych jest za mało do którejś oceny, napisz to wprost zamiast zgadywać.

Dlaczego tak zbudowany: instrukcja „napisz wprost zamiast zgadywać” to udokumentowana technika ograniczania konfabulacji - dajesz modelowi jawne pozwolenie na „nie wiem” (zasada 3: powód w treści). Wymóg kotwiczenia w cytatach trzyma analizę przy faktach.

▸ Claude: przy długiej historii korespondencji wklej ją na górze promptu (zasada 1).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Wklejenie tylko własnych maili bez odpowiedzi klienta zamienia analizę w monodram - model oceni Twój styl, nie proces.

Content i social media

7. Artykuł z bramkami przeciw generycznemu stylowi

Kiedy: piszesz z AI tekst na firmowy blog i nie chcesz, żeby pachniał automatem.

Napisz artykuł na blog po polsku.

TEMAT: [TEMAT]. CZYTELNIK: [KTO I CO JUŻ WIE]. CEL: po lekturze czytelnik [CO ZROBI/ZROZUMIE].
MÓJ MATERIAŁ (użyj go, to jest przewaga tego tekstu):
[WKLEJ: WŁASNE DANE, PRZYKŁAD Z PRAKTYKI, OBSERWACJĘ, CYTAT KLIENTA]

WYMAGANIA:
- 800-1000 słów. Śródtytuły co 150-250 słów.
- Zdania proste, maks. 20 słów. Akapity 1-3 zdania.
- Każda teza poparta liczbą, przykładem albo moim materiałem - bez pustych ogólników.
- Pierwszy akapit odpowiada na pytanie z tematu wprost, bez rozbiegówki.

ZAKAZANE ZWROTY (użyj konkretów zamiast nich): "w dzisiejszych czasach",
"kluczowy", "rewolucyjny", "warto zauważyć", "kompleksowy".

Dlaczego tak zbudowany: sekcja z własnym materiałem to jedyna rzecz, której nie wygeneruje konkurencja - prompt wymusza jej użycie (zasada 3). Lista zakazanych zwrotów jest krótka i zamknięta, z alternatywą „użyj konkretów”, zgodnie z zasadą 5.

▸ Claude: wymagania możesz owinąć w tag <wymagania>, a materiał w <moj_material> - przy tylu sekcjach tagi zapobiegają mieszaniu instrukcji z treścią (zasada 2).

▸ ChatGPT: trzymaj etykiety sekcji WIELKIMI LITERAMI jak wyżej - czyta je równie dobrze.

Pułapka: Pusta sekcja „mój materiał” cofa Cię do generycznego artykułu, który napisze każdy - wtedy nie publikuj, tylko najpierw zbierz materiał.

8. Karuzela na Instagram z jedną myślą na planszę

Kiedy: przerabiasz wiedzę na karuzelę 8 plansz i chcesz rytmu zamiast ściany tekstu na slajdach.

Zrób karuzelę na Instagram z materiału poniżej.

ODBIORCA: [KTO SCROLLUJE]. CEL: [ZAPIS/KOMENTARZ/WEJŚCIE NA STRONĘ].

FORMAT (dokładnie):
- 8 plansz. Plansza 1: hak maks. 8 słów, bez clickbaitu, z konkretem lub liczbą.
- Plansze 2-7: JEDNA myśl na planszę, maks. 20 słów planszy, można urwać zdanie
  między planszami dla napięcia.
- Plansza 8: wezwanie do [CEL] + 1 zdanie po co.
- Do każdej planszy: 1 linia opisu, co pokazać wizualnie.
- Na końcu: tekst posta pod karuzelę, maks. 60 słów, 3 hashtagi niszowe.

MATERIAŁ:
[WKLEJ TEKST ŹRÓDŁOWY]

Dlaczego tak zbudowany: sztywna specyfikacja plansz to zasada 7 - format wyniku opisany tak, że nie ma miejsca na interpretację. Materiał źródłowy na końcu, bo jest długi, a instrukcje krótkie - przy odwrotnych proporcjach odwróć kolejność (zasada 1).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Hak z planszy 1 bez konkretu („zmień swoje podejście do sprzedaży”) zabija zasięg - jeśli model go wygeneruje, każ mu podać 5 wersji z liczbą lub paradoksem i wybierz sam.

9. Jeden tekst, pięć formatów

Kiedy: masz dobry artykuł i chcesz go rozmnożyć na kanały bez pisania od zera.

Przerób artykuł poniżej na 5 formatów. Każdy ma żyć własnym życiem,
nie być skrótem artykułu.

1. Post na LinkedIn: 120-160 słów, zaczyna się od najbardziej zaskakującego
   wniosku z artykułu, kończy pytaniem do czytelników.
2. Wątek 5 wiadomości na X: każda maks. 200 znaków, pierwsza to teza, ostatnia
   linkuje artykuł.
3. Newsletter: 200 słów, ton osobisty "od autora", 1 wniosek + 1 zapowiedź.
4. Opis do YouTube Shorts: 2 zdania + 3 hashtagi.
5. 3 cytaty-grafiki: po 1 zdaniu z artykułu, które broni się bez kontekstu
   (wybierz z tekstu dosłownie, nie parafrazuj).

ARTYKUŁ:
[WKLEJ TREŚĆ]

Dlaczego tak zbudowany: każdy format ma własną specyfikację długości i konstrukcji - jedno zbiorcze „dostosuj do kanałów” dałoby pięć skrótów tego samego (zasada 7). Punkt 5 z wymogiem dosłowności pilnuje, żeby cytaty były naprawdę z tekstu.

▸ Claude: artykuł na górze, instrukcje pod nim, gdy tekst jest długi (zasada 1).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Model lubi „poprawiać” cytaty przy okazji formatowania - sprawdź punkt 5 słowo w słowo z oryginałem przed publikacją.

10. Nagłówki według wzorców, nie natchnienia

Kiedy: tytuł decyduje o kliku, a pierwszy pomysł to zwykle najsłabszy.

Wygeneruj nagłówki do tekstu.

TEKST DOTYCZY: [1 ZDANIE]. NAJMOCNIEJSZY KONKRET W TEKŚCIE: [LICZBA/FAKT/PARADOKS].
CZYTELNIK: [KTO]. GDZIE KLIKA: [GOOGLE/LINKEDIN/NEWSLETTER].

ZADANIE: po 3 nagłówki w każdym z 4 wzorców:
1. Liczba + obietnica konkretu ("33 prompty, które...").
2. Paradoks lub złamanie oczekiwania ("Mniej promptów, lepsze wyniki").
3. Pytanie, które czytelnik sam sobie zadaje.
4. Jak + rezultat + zastrzeżenie ("Jak X bez Y").

Do każdego: liczba znaków w nawiasie. Limit: 60 znaków na nagłówek.
Na końcu wskaż 2 najlepsze do [GDZIE KLIKA] i uzasadnij jednym zdaniem.

Dlaczego tak zbudowany: cztery nazwane wzorce zamiast „wygeneruj chwytliwe tytuły” dają porównywalne warianty i uczą Cię przy okazji struktury (zasada 7). Pole z najmocniejszym konkretem kieruje model do najlepszego materiału.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: „najmocniejszy konkret” wybrany przez model bywa najbezpieczniejszy, nie najmocniejszy - wybierz go sam, zanim wkleisz prompt.

11. Przekład z żargonu na ludzki język, bez spłycenia

Kiedy: tekst ekspercki ma iść do ludzi, którzy nie siedzą w branży.

Przepisz tekst tak, żeby zrozumiał go [KONKRETNY ODBIORCA, NP. WŁAŚCICIEL
PENSJONATU BEZ DZIAŁU IT], nie tracąc merytoryki.

REGUŁY:
- Każdy termin branżowy: zostaw + wyjaśnij w nawiasie przy pierwszym użyciu
  albo zamień na opis codziennym językiem. Nie usuwaj pojęć, które odbiorca
  MUSI poznać, żeby działać dalej - te wyjaśnij najstaranniej.
- Zdania maks. 18 słów. Strona czynna zamiast biernej.
- Liczby i fakty zostają co do jednego. Porównania do codziennych sytuacji mile
  widziane, gdy nie przekłamują skali.
- Na końcu wypisz listę terminów, które wyjaśniłeś, z definicjami 1-zdaniowymi.

TEKST:
[WKLEJ]

Dlaczego tak zbudowany: rozróżnienie „zamień vs zostaw i wyjaśnij” to zasada 5 w praktyce - pozytywna reguła zamiast „unikaj żargonu”, które kończy się usuwaniem merytoryki. Lista terminów na końcu pozwala szybko sprawdzić, czy coś nie zginęło.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: „uprość” bez wskazania konkretnego odbiorcy daje tekst dla nikogo - odbiorca z pierwszej linii robi tu całą robotę.

12. Kalendarz treści z hakami, nie tematami

Kiedy: planujesz miesiąc publikacji i nie chcesz listy tematów, które brzmią jak spis treści podręcznika.

Zaplanuj kalendarz treści na 4 tygodnie.

FIRMA: [CO ROBI, DLA KOGO]. KANAŁ GŁÓWNY: [KANAŁ]. CZĘSTOTLIWOŚĆ: [X/TYDZIEŃ].
CEL KWARTAŁU: [NP. ZAPISY NA DEMO, RUCH NA BLOG].
3 PYTANIA, KTÓRE KLIENCI ZADAJĄ NAM NAJCZĘŚCIEJ: [WYPISZ - TO PALIWO].

ZADANIE: dla każdej pozycji kalendarza podaj:
- Hak (pierwsze zdanie posta, maks. 15 słów) - nie temat, tylko gotowe otwarcie.
- Format (tekst/karuzela/wideo) z uzasadnieniem w 1 zdaniu.
- Którą fazę decyzji klienta adresuje: nie wie, że ma problem / porównuje / wybiera.

Rozkład faz w miesiącu: 40% / 40% / 20%. Zaznacz pozycje wynikające
z 3 pytań klientów - ma ich być co najmniej połowa.

Dlaczego tak zbudowany: wymóg haka zamiast tematu wymusza myślenie o pierwszym zdaniu, w którym umiera większość treści (zasada 7). Pytania klientów jako obowiązkowe paliwo trzymają kalendarz przy realnym popycie, nie przy kreatywności modelu (zasada 3).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Rozkład faz bez podanego celu kwartału model dobierze losowo - te dwa pola pracują razem albo wcale.

Analiza i dane

13. Pytania do raportu PDF z numerami stron

Kiedy: dostajesz 60-stronicowy raport i potrzebujesz odpowiedzi, nie streszczenia.

Przeczytaj raport i odpowiedz na moje pytania.

REGUŁY ODPOWIEDZI:
- Przy każdej odpowiedzi: numer strony lub sekcji, z której pochodzi.
- Najpierw zacytuj zdanie źródłowe, potem podaj wniosek własnymi słowami.
- Jeśli raport nie zawiera odpowiedzi, napisz "raport tego nie podaje" -
  nie uzupełniaj wiedzą spoza dokumentu, bo pomieszam źródła.

PYTANIA:
1. [PYTANIE]
2. [PYTANIE]
3. [PYTANIE]

RAPORT:
[ZAŁĄCZ PLIK LUB WKLEJ TREŚĆ]

Dlaczego tak zbudowany: sekwencja „najpierw cytat, potem wniosek” to technika z dokumentacji Anthropic dla długich dokumentów - cytowanie najpierw pomaga modelowi skupić się na właściwych fragmentach. Pozwolenie na „raport tego nie podaje” z powodem („pomieszam źródła”) ogranicza dopowiadanie (zasada 3).

▸ Claude: załącznik i tak ląduje w kontekście przed Twoim pytaniem, więc zasada 1 działa automatycznie; przy wklejaniu ręcznym trzymaj raport na górze.

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Pytania w stylu „co sądzisz o raporcie” psują mechanizm cytowań - zadawaj pytania o fakty i liczby, opinie rób sam.

14. Analiza pliku CSV z polowaniem na anomalie

Kiedy: masz eksport danych (sprzedaż, ruch, koszty) i chcesz wiedzieć, co w nim zgrzyta.

Przeanalizuj załączony plik z danymi.

CO TO ZA DANE: [NP. SPRZEDAŻ DZIENNA PER PRODUKT, STY-CZE 2026].
KOLUMNY WYMAGAJĄCE WYJAŚNIENIA: [NP. "KANAŁ: D=DIRECT, O=OTA"].
NORMALNOŚĆ w tym biznesie wygląda tak: [1-2 ZDANIA, NP. "WEEKENDY 2X MOCNIEJSZE,
GRUDZIEŃ MARTWY"].

ZADANIE, w kolejności:
1. Sprawdź jakość danych: braki, duplikaty, wartości niemożliwe. Wypisz z liczbą wystąpień.
2. Podaj 3-5 kluczowych liczb opisujących całość (sumy, średnie, trend).
3. Wskaż anomalie WZGLĘDEM opisanej normalności - do każdej: kiedy, skala,
   możliwe wyjaśnienia (min. 2 hipotezy, oznacz pewność każdej).
4. Zaproponuj 2 pytania, które warto zadać danym w następnym kroku.

Liczby podawaj z jednostkami. Hipotez nie przedstawiaj jako faktów.

Dlaczego tak zbudowany: opis „normalności” zamienia generyczne szukanie odchyleń w szukanie odchyleń od TWOJEGO biznesu (zasada 3). Krok 1 przed analizą chroni przed wnioskami z dziurawych danych - kolejność kroków jest tu treścią promptu (zasada 2).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - oba czaty analizują załączone pliki danych.

Pułapka: Model policzy wszystko, nawet na danych z duplikatami - jeśli krok 1 wykaże śmieci, wróć z czystym plikiem zamiast czytać kroki 2-4.

15. Executive summary na trzech wysokościach

Kiedy: ten sam materiał musisz zreferować zarządowi, zespołowi i sobie.

Streść materiał na trzech poziomach szczegółowości.

MATERIAŁ DOTYCZY: [1 ZDANIE]. DECYZJA, KTÓREJ SŁUŻY: [JAKA DECYZJA ZAPADNIE].

POZIOM 1 - zarząd: 3 zdania. Co się dzieje, co to znaczy dla firmy, co rekomendujesz.
Zero metodologii, zero zastrzeżeń poza krytycznymi.
POZIOM 2 - zespół: 150 słów. Wnioski + 3 liczby, które je niosą + co robimy dalej.
POZIOM 3 - moja ściąga: lista wszystkich liczb i faktów z materiału, które mogą
paść w pytaniach, z miejscem występowania w źródle.

Poziomy mają być spójne: poziom 1 nie może twierdzić niczego, czego nie broni poziom 3.

MATERIAŁ:
[WKLEJ]

Dlaczego tak zbudowany: pole „decyzja, której służy” ustawia selekcję informacji pod użycie, nie pod kompletność (zasada 3). Wymóg spójności między poziomami to zabezpieczenie przed zarządczym skrótem, który odjeżdża od danych (zasada 7).

▸ Claude: długi materiał na górze promptu (zasada 1).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Bez wskazanej decyzji dostaniesz streszczenie „o wszystkim”, czyli o niczym - to pole robi różnicę między notatką a narzędziem.

16. Porównanie trzech ofert dostawców w tabeli decyzyjnej

Kiedy: masz oferty od kilku dostawców i chcesz porównania, które nie faworyzuje najładniejszego PDF-a.

Porównaj załączone oferty dostawców.

CZEGO SZUKAM: [PRZEDMIOT ZAKUPU]. BUDŻET: [WIDEŁKI]. HORYZONT UMOWY: [OKRES].
KRYTERIA WAŻNE DLA MNIE, od najważniejszego: [NP. 1. CENA CAŁKOWITA W 24 MIES.,
2. CZAS WDROŻENIA, 3. WSPARCIE PO POLSKU, 4. MOŻLIWOŚĆ WYJŚCIA Z UMOWY].

ZADANIE:
1. Tabela: wiersze = moje kryteria, kolumny = dostawcy. W komórkach fakty z ofert
   z odwołaniem do miejsca w dokumencie. Brak informacji = "oferta nie podaje" -
   to też jest wynik.
2. Pod tabelą: ukryte koszty i haczyki w każdej ofercie (opłaty aktywacyjne,
   indeksacje, minimalne zobowiązania, automatyczne przedłużenia).
3. Lista pytań do każdego dostawcy o rzeczy, których oferta nie podaje.
4. Rekomendacja z uzasadnieniem WYŁĄCZNIE na podstawie moich kryteriów.

OFERTY:
[ZAŁĄCZ 3 PLIKI]

Dlaczego tak zbudowany: kryteria od Ciebie, nie od modelu - inaczej porównanie zrobi się po tym, co dostawcy najgłośniej reklamują (zasada 7). „Oferta nie podaje” jako pełnoprawny wynik zamienia braki w listę pytań negocjacyjnych z kroku 3.

▸ Claude: trzy dokumenty owiń w strukturę z oznaczeniem źródła każdego - przy wielu dokumentach dokumentacja Anthropic zaleca jawne rozdzielenie ich tagami; w czacie wystarczy załączyć pliki, model widzi ich nazwy.

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Kryterium „cena” bez sprecyzowania horyzontu porówna cenniki jabłek z gruszkami - zawsze „cena całkowita w [X] miesięcy”, nigdy „cena”.

17. Research z paragonem przy każdej liczbie

Kiedy: zbierasz dane do decyzji lub tekstu i nie możesz sobie pozwolić na liczby z sufitu.

Zbierz dane na temat: [PYTANIE BADAWCZE, NP. "WIELKOŚĆ RYNKU X W POLSCE"].

REGUŁY, bez wyjątków:
- Każda liczba z paragonem: źródło z nazwy + rok publikacji + link, jeśli szukasz w sieci.
- Rozdzielaj: dane pierwotne (badanie, GUS, raport firmy) od wtórnych (artykuł
  cytujący badanie). Przy wtórnych podaj oba poziomy.
- Liczby, których nie potwierdzisz w źródle, oznacz wprost: "szacunek własny na
  podstawie [CZEGO]" albo pomiń.
- Sprzeczne dane z różnych źródeł: pokaż obie wartości i wyjaśnij różnicę
  (metodologia? rok? definicja?), nie uśredniaj po cichu.

FORMAT: tabela [liczba | co oznacza | źródło | rok | pewność wysoka/średnia/niska].
Na końcu: czego NIE udało się ustalić.

Dlaczego tak zbudowany: ten prompt szlifowałem we własnej pracy przy researchu do artykułów - reguła „pokaż obie wartości, nie uśredniaj” wyszła z bolesnej praktyki, gdy dwa raporty różniły się o 40% przez definicję rynku. Jawne kategorie pewności to zasada 7: model deklaruje niepewność zamiast ją ukrywać.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - w obu włącz wyszukiwanie w sieci, bez niego dostaniesz stan wiedzy z treningu z datą przeszłą.

Pułapka: Sekcja „czego nie udało się ustalić” bywa najcenniejsza - jeśli jest pusta, model prawdopodobnie dopowiedział luki zamiast je przyznać. To sygnał do kontroli źródeł.

E-mail i komunikacja

18. Sekwencja powitalna dla nowych subskrybentów

Kiedy: ktoś zostawia adres i przez trzy maile decydujesz, czy zostanie na lata, czy wypisze się w tydzień.

Napisz sekwencję powitalną 3 maili po polsku.

KTO SIĘ ZAPISAŁ: [PERSONA] w zamian za [LEAD MAGNET/POWÓD ZAPISU].
CO WYSYŁAM REGULARNIE: [CO I JAK CZĘSTO]. MÓJ PRODUKT (pojawia się dopiero
w mailu 3, delikatnie): [PRODUKT].

MAIL 1 (od razu po zapisie): dostarcz obiecane + 1 zdanie, czego się spodziewać
dalej. Maks. 80 słów.
MAIL 2 (po 2 dniach): najlepszy materiał, jaki mam w temacie [TEMAT] + pytanie,
z czym odbiorca się mierzy (odpowiedzi na tego maila czytam osobiście - napisz to).
MAIL 3 (po 5 dniach): historia albo case z konkretem liczbowym: [WKLEJ SWÓJ CASE]
+ pierwsza miękka wzmianka o produkcie jako PS.

Tematy maili: maks. 5 słów, zero "witaj w rodzinie". Ton: piszę sam, nie dział marketingu.

Dlaczego tak zbudowany: harmonogram i rola każdego maila są zdefiniowane osobno - sekwencja bez tego zlewa się w trzy wersje powitania (zasada 7). Własny case w mailu 3 to miejsce, gdzie sekwencja przestaje być szablonem z internetu (zasada 3).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Mail 2 z pytaniem bez deklaracji „czytam osobiście” wygląda jak ankieta automatu - to zdanie podnosi odpowiedzi, ale musi być prawdziwe. Jeśli nie czytasz, nie pisz.

19. Trudny mail: odmowa bez palenia mostów

Kiedy: musisz odmówić klientowi, partnerowi albo koledze i zależy Ci na relacji.

Pomóż mi napisać trudny mail.

SYTUACJA: [KTO O CO PROSI I DLACZEGO ODMAWIAM - SZCZERZE, TO ZOSTAJE MIĘDZY NAMI].
RELACJA: [JAK DŁUGO, JAK WAŻNA, CZY BYŁY ZGRZYTY].
CO MOGĘ ZAOFEROWAĆ ZAMIAST: [ALTERNATYWA ALBO "NIC"].
CZEGO SIĘ BOJĘ w reakcji: [NP. ESKALACJA DO ZARZĄDU, OBRAŻENIE SIĘ].

ZADANIE: 2 wersje maila, obie maks. 120 słów:
- Wersja A: odmowa wprost w pierwszym akapicie, potem powód, potem alternatywa.
- Wersja B: najpierw uznanie prośby i relacji, odmowa w środku, alternatywa na końcu.

Obie wersje: powód odmowy prawdziwy, ale bez nadmiaru szczegółów, które
zapraszają do negocjacji. Bez "niestety" więcej niż raz. Bez obiecywania
rzeczy z pola "NIC".
Po obu wersjach: 1 zdanie, którą wysłałbyś w tej relacji i czemu.

Dlaczego tak zbudowany: pole „czego się boję” pozwala modelowi zabezpieczyć mail przed konkretnym ryzykiem, nie przed wszystkimi naraz (zasada 3). Dwie struktury odmowy dają realny wybór tonu - to dwa różne maile, nie dwa brzmienia jednego (zasada 7).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Za szczegółowy powód odmowy to zaproszenie do negocjacji punkt po punkcie - reguła „bez nadmiaru szczegółów” istnieje, bo model domyślnie uzasadnia obszernie.

20. Notatki ze spotkania w zadania z właścicielami

Kiedy: po spotkaniu zostaje chaos notatek albo transkrypcja i nikt nie wie, kto co robi.

Przerób notatki ze spotkania na dokument roboczy.

KONTEKST: spotkanie [CZEGO DOTYCZYŁO], uczestnicy: [IMIONA/ROLE].

FORMAT WYNIKU, dokładnie w tej kolejności:
1. DECYZJE: co postanowiono, każda w 1 zdaniu. Tylko rzeczy faktycznie
   rozstrzygnięte - dyskusje bez rozstrzygnięcia idą do punktu 3.
2. ZADANIA: tabela [zadanie | właściciel | termin | zależy od]. Zadanie bez
   właściciela lub terminu w notatkach oznacz "(DO USTALENIA)" - nie przypisuj sam.
3. OTWARTE WĄTKI: co wróciło bez rozstrzygnięcia + kto powinien je domknąć.
4. Wątpliwości interpretacyjne: miejsca, gdzie notatki są niejednoznaczne,
   z cytatem - rozstrzygnę sam.

NOTATKI:
[WKLEJ NOTATKI LUB TRANSKRYPCJĘ]

Dlaczego tak zbudowany: zakaz przypisywania właścicieli, których nie ma w notatkach, chroni przed najgroźniejszym błędem tego zadania - model chętnie „uzupełni” odpowiedzialność (zasada 7: zdefiniowany wynik zawiera też to, czego wynik NIE robi, opisane pozytywnie jako oznaczenie „do ustalenia”). Punkt 4 oddaje interpretację Tobie.

▸ Claude: transkrypcję dłuższą niż kilka stron wklej na górze (zasada 1).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Transkrypcje mylą nazwiska przy szybkiej wymianie zdań - tabela zadań wymaga Twojego przeglądu, zanim pójdzie do zespołu, od tego jest punkt 4.

21. Streszczenie kilometrowego wątku mailowego

Kiedy: dołączasz do sprawy, która ma 40 maili historii, i potrzebujesz stanu gry.

Streść wątek mailowy dla osoby, która dołącza do sprawy.

MOJA ROLA: [KIM JESTEM W SPRAWIE]. INTERESUJE MNIE zwłaszcza: [ASPEKT].

FORMAT:
1. Stan gry w 3 zdaniach: o co chodzi, gdzie jesteśmy, co blokuje.
2. Oś czasu kluczowych zwrotów: data + kto + co zmienił (maks. 8 pozycji,
   pomijaj wymianę uprzejmości).
3. Stanowiska stron: kto czego chce i na co się nie godzi, z cytatem przy
   każdym stanowisku.
4. Niezałatwione: pytania, które padły i wiszą bez odpowiedzi + od kiedy.
5. Sugerowany pierwszy ruch dla mnie w roli [ROLA] - 1 zdanie z uzasadnieniem.

WĄTEK (od najstarszego):
[WKLEJ MAILE]

Dlaczego tak zbudowany: perspektywa roli filtruje streszczenie pod działanie, nie pod kronikę (zasada 3). Cytaty przy stanowiskach chronią przed przypisaniem ludziom intencji, których nie wyrazili - w sprawach spornych to różnica między notatką a amunicją.

▸ Claude: wątek na górze promptu, instrukcje pod nim - to klasyczny długi kontekst (zasada 1, tu robi największą różnicę).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: Maile wklejone od najnowszego mylą oś czasu - odwróć kolejność przed wklejeniem, model nie zawsze wykryje, że czyta od tyłu.

22. Odpowiedź na reklamację, która nie dolewa benzyny

Kiedy: klient napisał emocjonalną reklamację i pierwsza wersja odpowiedzi nie może wyjść spod Twoich palców.

Pomóż mi odpowiedzieć na reklamację.

REKLAMACJA KLIENTA (dosłownie):
[WKLEJ CAŁOŚĆ]

FAKTY z mojej strony: [CO SIĘ NAPRAWDĘ STAŁO, PO KOLEI].
CO MOGĘ DAĆ: [ZWROT/RABAT/NAPRAWA/PRZEPROSINY - I CZEGO DAĆ NIE MOGĘ].
GDZIE KLIENT MA RACJĘ: [PRZYZNAJ UCZCIWIE]. GDZIE NIE MA: [FAKTY].

ZADANIE: odpowiedź maks. 150 słów w strukturze:
1. Uznanie konkretnej frustracji klienta (nazwij jego problem jego językiem,
   bez cytowania oskarżeń).
2. Co się stało - fakty bez wybielania i bez zrzucania winy na klienta.
3. Co robię teraz: [Z POLA "CO MOGĘ DAĆ"] + termin.
4. Jedno zdanie na przyszłość, bez obietnic ponad moje pole "CO MOGĘ DAĆ".

Ton: spokojny profesjonalista. Bez korpomowy "przepraszamy za niedogodności".

Dlaczego tak zbudowany: rozdzielenie pól „gdzie ma rację / gdzie nie ma” zmusza Ciebie do uczciwej diagnozy przed pisaniem - model dostaje materiał zamiast emocji (zasada 3). Struktura czterech kroków to sprawdzona rama de-eskalacji: uznanie przed wyjaśnieniem.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Pole „co mogę dać” wypełnione na wyrost pod wpływem emocji stanie się zobowiązaniem - wpisz tam tylko to, co dasz każdemu klientowi w tej sytuacji.

Strategia i decyzje

23. Wycena głębokości zadania przed startem

Kiedy: dostajesz zadanie i chcesz wiedzieć, w co się pakujesz, zanim powiesz „zrobię na piątek”.

Pomóż mi wycenić zadanie przed podjęciem.

ZADANIE: [OPIS, JAK DOSTAŁEM]. DLA KOGO: [KTO ODBIERA I CZEGO OCZEKUJE].
MOJE ZASOBY: [CZAS/LUDZIE/NARZĘDZIA]. PODOBNE RZECZY ROBIŁEM: [TAK - JAKIE / NIE].

ZADANIE:
1. Rozbij pracę na elementy. Przy każdym: szacunek nakładu (S/M/L) i czego
   ten szacunek wymaga, żeby się utrzymać.
2. Wypisz UKRYTE elementy - rzeczy, których nie ma w opisie, a bez których się
   nie obejdzie (uzgodnienia, dostępy, poprawki po feedbacku, testy).
3. Wskaż 2 największe ryzyka rozjazdu terminu i po czym poznam je WCZEŚNIE.
4. Zaproponuj, co wyciąć lub uprościć, gdyby trzeba było zmieścić się w połowie czasu.

Nie zaniżaj: szacunki mają obejmować poprawki i komunikację, nie tylko produkcję.

Dlaczego tak zbudowany: punkt o ukrytych elementach adresuje główną przyczynę rozjazdów - praca niewidoczna w opisie zadania. Instrukcja „nie zaniżaj” z powodem działa lepiej niż sama komenda (zasada 3); model domyślnie wycenia optymistycznie, bo opis zadania brzmi prościej niż jego wykonanie.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: S/M/L bez zdania „czego szacunek wymaga” to wróżenie - te warunki to jednocześnie Twoja lista kontrolna przed zobowiązaniem się do terminu.

24. Red-team własnego pomysłu

Kiedy: masz pomysł, w który już się zakochałeś, i potrzebujesz zimnego prysznica przed wydaniem pieniędzy.

Zaatakuj mój pomysł. Twoja rola: zespół, który dostał premię za znalezienie
powodów, dla których to NIE wypali.

POMYSŁ: [OPIS W 3-5 ZDANIACH]. KTO MA PŁACIĆ: [KLIENT]. ILE: [MODEL CENOWY].
DLACZEGO WIERZĘ, że zadziała: [TWOJE ARGUMENTY - SZCZERZE].

ATAK w 4 falach:
1. Popyt: kto konkretnie NIE kupi i czemu. Zbij każdy mój argument z pola "dlaczego wierzę".
2. Wykonanie: co w realizacji jest trudniejsze, niż zakładam.
3. Konkurencja i alternatywy: co klient robi dziś zamiast płacenia mi i czemu
   może przy tym zostać (uwzględnij "nierobienie niczego" jako konkurenta).
4. Ekonomia: przy jakich liczbach (koszt pozyskania, churn, marża) to się NIE spina.

Na koniec zmień stronę: które 2 zarzuty są najgroźniejsze i jaki najtańszy
eksperyment w ciągu 2 tygodni sprawdzi każdy z nich.

Dlaczego tak zbudowany: rola z odwróconą motywacją (premia za znalezienie dziur) ustawia zachowanie mocniej niż prośba „bądź krytyczny” - to zasada z dokumentacji Anthropic o nadawaniu roli. Finałowa zmiana strony zamienia krytykę w plan działania, więc nie kończysz z listą zmartwień, tylko z dwoma eksperymentami.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Ukrycie własnych argumentów przed modelem daje krytykę na miękko - pole „dlaczego wierzę” musi być szczere, inaczej red-team boksuje z powietrzem.

25. Macierz decyzyjna, gdy opcje wydają się równe

Kiedy: wybierasz między 2-4 opcjami i każda „ma swoje plusy”, czyli utknąłeś.

Pomóż mi podjąć decyzję macierzą ważoną.

DECYZJA: [CO WYBIERAM]. OPCJE: [A, B, C]. NIEODWRACALNOŚĆ: [ŁATWO COFNĄĆ /
DROGO COFNĄĆ / NIE DA SIĘ COFNĄĆ].

KROK 1: zaproponuj 5-6 kryteriów istotnych dla tej decyzji, w tym min. 1 kryterium
kosztu zaniechania (co tracę, wybierając bezpiecznie). Zapytaj mnie o wagi 1-5
i poczekaj na odpowiedź - nie wypełniaj macierzy beze mnie.

KROK 2 (po mojej odpowiedzi): oceń opcje 1-10 na każdym kryterium z 1-zdaniowym
uzasadnieniem oceny, policz wynik ważony, pokaż tabelę.

KROK 3: test odporności - przy jakiej zmianie wag wygrywa inna opcja? Jeśli
przetasowanie wymaga drobnej zmiany, powiedz wprost, że macierz nie rozstrzyga
i wskaż, jakiej informacji faktycznie brakuje.

Dlaczego tak zbudowany: jawny punkt zatrzymania („poczekaj na odpowiedź”) dzieli zadanie na tury - wagi muszą być Twoje, bo to one SĄ decyzją (zasada 7). Test odporności w kroku 3 chroni przed fałszywą precyzją macierzy, która wygląda naukowo, a wisi na jednym punkcie procentowym.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Pominięcie pola nieodwracalności spłaszcza decyzję - przy „nie da się cofnąć” sama macierz nie wystarczy, poproś dodatkowo o scenariusz najgorszego przypadku dla zwycięskiej opcji.

26. SWOT, który wymaga dowodów

Kiedy: potrzebujesz analizy pozycji firmy lub produktu, ale nie akademickiej tabelki z ogólnikami.

Zrób analizę SWOT z dowodami. Reguła nadrzędna: każdy wpis musi mieć dowód
z materiału, który podaję, albo jawne oznaczenie "hipoteza do sprawdzenia".
Wpis bez dowodu i bez oznaczenia = wpis do usunięcia.

FIRMA/PRODUKT: [CO ANALIZUJEMY]. HORYZONT: [NP. 12 MIESIĘCY]. KONTEKST DECYZJI:
[PO CO MI TEN SWOT - CO Z NIM ZROBIĘ].

MATERIAŁ (dane, fakty, obserwacje - im więcej, tym mniej hipotez):
[WKLEJ: LICZBY SPRZEDAŻOWE, OPINIE KLIENTÓW, DANE O KONKURENCJI, CO MASZ]

FORMAT: 4 sekcje SWOT, w każdej maks. 5 wpisów [twierdzenie + dowód/oznaczenie].
Potem najważniejsze: 3 PRZECIĘCIA (np. słabość, którą zagrożenie zamienia
w problem egzystencjalny; siła, która otwiera okazję) - z rekomendacją działania
przy każdym przecięciu.

Dlaczego tak zbudowany: reguła nadrzędna z sankcją („wpis do usunięcia”) to najsilniejsza forma zasady 7 - definiuje nie tylko format, ale warunek ważności treści. Sekcja przecięć ratuje SWOT przed losem tabelki do szuflady: wnioski rodzą się na stykach, nie w kwadrantach.

▸ Claude: obszerny materiał na górze promptu (zasada 1).

▸ ChatGPT: bez zmian.

Pułapka: SWOT bez pola „po co mi” wyprodukuje wpisy prawdziwe i bezużyteczne - kontekst decyzji filtruje, które prawdy mają znaczenie.

27. Brief dla wykonawcy, po którym nie ma 10 pytań

Kiedy: zlecasz zadanie grafikowi, copywriterowi, agencji - i chcesz uniknąć karuzeli poprawek.

Pomóż mi napisać brief dla [KOGO: GRAFIK/COPYWRITER/AGENCJA/FREELANCER].

ZLECAM: [CO KONKRETNIE]. TERMIN: [DATA]. BUDŻET: [KWOTA/WIDEŁKI].
KONTEKST BIZNESOWY: po co mi to i co uznam za sukces: [OPISZ].
MAM JUŻ / DOSTARCZĘ: [MATERIAŁY, DOSTĘPY, BRANDBOOK].
PRZYKŁADY, które mi się podobają: [2-3 LINKI/OPISY + CO KONKRETNIE mi się w nich podoba].
CZEGO NIE CHCĘ: [1-2 RZECZY z poprzednich doświadczeń].

ZADANIE: napisz brief w strukturze: cel biznesowy / zakres z listą dostarczanych
elementów / czego zakres NIE obejmuje / materiały i terminy po obu stronach /
kryteria akceptacji (mierzalne, nie "aż mi się spodoba") / proces poprawek
(ile rund w cenie).
Potem wypisz pytania, które wykonawca i tak zada, bo brief ich nie pokrywa -
najlepiej od razu z propozycją odpowiedzi.

Dlaczego tak zbudowany: sekcja „czego zakres NIE obejmuje” i limit rund poprawek to dwa punkty, o które rozbijają się zlecenia - brief bez nich jest umową otwartą. Finałowe pytania wykonawcy to test kompletności briefu przeprowadzony przed wysłaniem, nie po (zasada 7).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: „co mi się podoba” bez dopisku CO KONKRETNIE daje wykonawcy sprzeczne sygnały - z trzech linków bez komentarza każdy wyczyta inny kierunek.

Codzienna produktywność

28. Przygotowanie do trudnej rozmowy w 10 minut

Kiedy: przed Tobą rozmowa, która może pójść źle: podwyżka, feedback, konflikt, wypowiedzenie współpracy.

Przygotuj mnie do trudnej rozmowy.

Z KIM: [ROLA I RELACJA]. TEMAT: [O CZYM]. MÓJ CEL MINIMUM: [BEZ CZEGO NIE WYCHODZĘ].
MÓJ CEL IDEALNY: [CO CHCĘ MAKSYMALNIE]. JEGO PRAWDOPODOBNE STANOWISKO: [JAK SĄDZĘ].
HISTORIA: [CO ISTOTNEGO BYŁO MIĘDZY NAMI W TYM TEMACIE].

ZADANIE:
1. Zdanie otwierające rozmowę - konkretne, bez owijania, ale nie agresywne.
2. 3 prawdopodobne trudne zagrania drugiej strony (unik, kontratak, granie
   na czas) + moja odpowiedź na każde w 1-2 zdaniach.
3. Sygnały, że zbliżam się do celu minimum - i moment, w którym powinienem
   przestać dociskać.
4. Zdanie na wyjście awaryjne, gdy rozmowa eskaluje - kończy spotkanie bez
   palenia mostów i zostawia furtkę do powrotu.

Dlaczego tak zbudowany: rozdzielenie celu minimum od idealnego to rama negocjacyjna, która chroni przed wyjściem z niczym i przed dociskaniem po zwycięstwo - punkt 3 pilnuje obu granic. Cztery punkty pokrywają całą oś czasu rozmowy: otwarcie, środek, sygnały, wyjście (zasada 7).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Pole „jego prawdopodobne stanowisko” wypełnione karykaturą przeciwnika przygotuje Cię na rozmowę, która się nie odbędzie - wpisz najsilniejszą wersję jego racji, nie najwygodniejszą.

29. Checklista operacyjna z opisu procesu

Kiedy: proces siedzi w Twojej głowie i za każdym razem odtwarzasz go z pamięci, czasem z dziurami.

Zamień mój opis procesu na checklistę wielokrotnego użytku.

PROCES: [NAZWA]. WYKONUJE: [JA / OSOBA, KTÓRĄ WDRAŻAM]. CZĘSTOTLIWOŚĆ: [JAK CZĘSTO].
KOSZT BŁĘDU: [CO SIĘ DZIEJE, GDY COŚ POMINĘ].

OPIS (piszę strumieniem, uporządkuj):
[OPISZ WŁASNYMI SŁOWAMI, JAK ROBISZ TO ZADANIE, ZE SZCZEGÓŁAMI]

FORMAT:
- Kroki w kolejności wykonania, każdy zaczyna się czasownikiem, maks. 10 słów.
- Krok, przy którym łatwo o błąd, dostaje dopisek "UWAGA: [co sprawdzić]".
- Rzeczy potrzebne PRZED startem: osobna sekcja na górze.
- Punkty kontrolne: po których krokach warto zweryfikować stan, zanim pójdę dalej.
Na końcu zapytaj o 3 rzeczy, które w moim opisie były niejasne lub sprzeczne -
przy procesie z pamięci zawsze coś się rozjeżdża.

Dlaczego tak zbudowany: pole „koszt błędu” kalibruje gęstość punktów kontrolnych - checklista do parzenia kawy i do wystawiania faktur nie powinny mieć tej samej wagi (zasada 3). Finałowe pytania wyłapują dziury opisu, zanim wyłapie je rzeczywistość.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Opis „strumieniem” bywa chronologiczny tylko pozornie - przejrzyj kolejność kroków w wyniku, model układa je logicznie, a Twój proces może mieć uzasadnione wyjątki od logiki.

30. Priorytetyzacja listy zadań pod realny tydzień

Kiedy: lista zadań jest dłuższa niż tydzień i wszystko „na wczoraj”.

Pomóż mi spriorytetyzować zadania na tydzień.

MOJE ZADANIA (z grubsza, jak leci):
[WKLEJ LISTĘ - PRZY KAŻDYM DOPISZ TERMIN I DLA KOGO, JEŚLI JEST]

MÓJ TYDZIEŃ: realnie [X] godzin na pracę głęboką, [Y] na drobnicę.
NAJWIĘKSZA STAWKA tego tygodnia: [CO MA NAJWIĘKSZE KONSEKWENCJE].

ZADANIE:
1. Posortuj zadania w 4 grupy: zrób najpierw (konsekwencje + termin) / zaplanuj
   na konkretny dzień / deleguj lub skróć (wskaż jak) / usuń albo odłóż świadomie.
2. Przy grupie "zrób najpierw": kolejność + szacunek godzin + suma. Jeśli suma
   przekracza moje [X] godzin, powiedz to wprost i wskaż, co wypada z grupy.
3. Wypisz zadania-zombie: rzeczy, które przekładam (widać po terminach) - i przy
   każdym pytanie, które pomoże mi zdecydować: robić czy skreślić.

Nie wciskaj wszystkiego w tydzień. Lista ma się mieścić w godzinach, nie w życzeniach.

Dlaczego tak zbudowany: budżet godzin z twardym testem sumy zamienia priorytetyzację z ćwiczenia z etykietowania w decyzję o tym, co NIE zostanie zrobione (zasada 7). Zadania-zombie dostają osobną kategorię, bo to one generują poczucie wiecznej zaległości.

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Zaniżone [X] godzin pracy głębokiej to najczęstsze kłamstwo tego promptu - policz z kalendarza zeszły tydzień, zanim wpiszesz liczbę z aspiracji.

31. Szablon powtarzalnego dokumentu z moich przykładów

Kiedy: piszesz podobny dokument co miesiąc (raport, podsumowanie, wycena) i za każdym razem od zera.

Zbuduj szablon wielokrotnego użytku z moich przykładów.

DOKUMENT: [CO TO ZA DOKUMENT I DLA KOGO]. POWSTAJE: [JAK CZĘSTO].

<przyklad_1>
[WKLEJ NAJLEPSZY EGZEMPLARZ, JAKI ZROBIŁEŚ]
</przyklad_1>
<przyklad_2>
[WKLEJ DRUGI DOBRY]
</przyklad_2>
<przyklad_3>
[WKLEJ TRZECI, NAJLEPIEJ INNY W TREŚCI, ALE DOBRY W FORMIE]
</przyklad_3>

ZADANIE:
1. Wyodrębnij stałą strukturę: sekcje, kolejność, typowa długość każdej sekcji.
2. Zamień treść zmienną na pola [W NAWIASACH] z 1-zdaniową instrukcją wypełnienia.
3. Wypisz cechy stylu, które powtarzają się we wszystkich przykładach (długość
   zdań, ton, sposób pokazywania liczb) - jako instrukcję dla przyszłego pisania.
4. Wskaż, co w przykładach jest NIESPÓJNE między egzemplarzami - zdecyduję,
   która wersja wchodzi do szablonu.

Dlaczego tak zbudowany: trzy przykłady zamiast opisu stylu to zasada 4 w najczystszej postaci - model wyciąga wzorzec z materiału zamiast zgadywać z przymiotników. Tagi wokół przykładów oddzielają je od instrukcji (zasada 2). Punkt 4 oddaje Tobie decyzje, które inaczej zapadłyby losowo.

▸ Claude: tagi jak wyżej to natywna konwencja - zostaw je.

▸ ChatGPT: tagi też zadziałają; możesz zamienić na nagłówki PRZYKŁAD 1/2/3, efekt ten sam.

Pułapka: Dwa przykłady to za mało na wzorzec, pięć to szum - dokumentacja Anthropic mówi o 3-5 i przy szablonach ta liczba naprawdę się sprawdza.

32. Ekstrakcja danych z chaosu do tabeli

Kiedy: masz stos maili, notatek albo ogłoszeń i potrzebujesz z nich jednej porządnej tabeli.

Wyciągnij ustrukturyzowane dane z tekstów poniżej.

SZUKAM: [JAKIE OBIEKTY, NP. "WSZYSTKIE WZMIANKI O CENACH KONKURENCJI"].

FORMAT WYNIKU: tabela z kolumnami dokładnie: [KOLUMNA 1 | KOLUMNA 2 | KOLUMNA 3
| ŹRÓDŁO (który tekst) | PEWNOŚĆ (pewne/domysł)].

REGUŁY:
- Brak danej w tekście = "brak" w komórce. Nie uzupełniaj z wiedzy ogólnej -
  ta tabela idzie do decyzji i każda dopisana wartość ją zatruje.
- Wartość niejednoznaczna (np. "około 2-3 tys.") = wpisz dosłownie + PEWNOŚĆ: domysł.
- Po tabeli: lista fragmentów, których nie udało się zaklasyfikować - z cytatem.

TEKSTY:
[WKLEJ MATERIAŁY, ODDZIELONE LINIĄ ===]

Dlaczego tak zbudowany: kolumny PEWNOŚĆ i ŹRÓDŁO robią z tabeli materiał do weryfikacji, nie akt wiary. Powód przy zakazie uzupełniania („zatruje decyzję”) działa mocniej niż sam zakaz - to wprost zasada 3 z dokumentacji Anthropic.

▸ Claude: przy wielu tekstach owiń każdy w osobny tag z nazwą źródła (zasada 2) - kolumna ŹRÓDŁO zrobi się sama.

▸ ChatGPT: separatory === wystarczą.

Pułapka: Kolumny zdefiniowane po wklejeniu tekstów kuszą, żeby „dopasować do tego, co jest” - zdefiniuj je przed lekturą materiału, pod decyzję, której tabela ma służyć.

33. Wyjaśnienie złożonego tematu bez infantylizacji

Kiedy: musisz szybko zrozumieć temat spoza swojej działki na poziomie pozwalającym zadawać mądre pytania.

Wyjaśnij mi temat: [TEMAT].

MÓJ PUNKT STARTU: rozumiem [CO JUŻ WIESZ Z TEJ OKOLICY], nie rozumiem [CZEGO].
PO CO MI TO: [DECYZJA/ROZMOWA/OCENA, DO KTÓREJ TEGO POTRZEBUJESZ] - dobierz
głębokość pod ten cel, nie pod kompletność podręcznika.

FORMAT:
1. Rdzeń tematu w 5 zdaniach - co MUSZĘ rozumieć, żeby reszta miała sens.
2. Mapa pojęć: 5-8 terminów, które będą padać w rozmowach, każdy w 1 zdaniu
   + analogia do czegoś z [TWOJA DZIEDZINA], gdy analogia nie przekłamuje.
3. Czego eksperci się spierają w tym temacie - 2-3 osie sporu w 1 zdaniu każda.
4. 5 pytań, które mogę zadać ekspertowi, żeby brzmieć rzeczowo i realnie
   zweryfikować, czy wie, o czym mówi.
5. Czego ten skrót NIE pokrywa - żebym znał granice swojej świeżej wiedzy.

Bez uproszczeń typu "wyobraź sobie, że jesteś w przedszkolu". Traktuj mnie jak
inteligentnego dorosłego z innej branży.

Dlaczego tak zbudowany: punkt startu i cel pozwalają modelowi dobrać poziom zamiast strzelać (zasada 3). Punkt 5 to uczciwość wobec samego siebie - wiedza z 10-minutowego skrótu ma granice i lepiej znać je przed spotkaniem niż na nim. Ostatnia instrukcja mówi, jak traktować odbiorcę, zamiast wymieniać zakazy (zasada 5).

▸ Claude i ChatGPT: bez różnic - prompt działa w obu tak samo.

Pułapka: Pominięcie pola „po co mi to” włącza tryb podręcznika - dostaniesz wykład kompletny i bezużyteczny, bo niedopasowany do rozmowy, która Cię czeka.

FAQ: pytania, które zadasz po lekturze

Czy te prompty działają w darmowych wersjach Claude i ChatGPT? Tak. Zasady konstrukcji nie zależą od abonamentu - dotyczą sposobu pisania, nie funkcji premium. Różnica: darmowe plany mają słabsze limity i czasem starsze modele, więc złożone zadania (długie dokumenty, analiza plików) mogą wymagać planu płatnego.

Czy muszę używać tagów XML w Claude? Nie musisz. Dokumentacja Anthropic zaleca tagi przy złożonych promptach, gdzie mieszają się instrukcje, kontekst i dane - wtedy jednoznacznie oddzielają jedno od drugiego. Krótki prompt z jasną strukturą działa dobrze bez tagów. W ChatGPT tę samą robotę robią nagłówki i etykiety sekcji.

Testowałeś każdy z tych promptów? Uczciwie: nie każdy na obu modelach w stu wariantach. Część szlifowałem we własnej pracy (research z paragonem, audyt oferty, wycena zadania) - te znam od podszewki. Reszta to zastosowanie udokumentowanych zasad producentów do konkretnych zadań. Dlatego przy każdym prompcie podaję zasadę, nie obietnicę - a najlepszy test wykonasz sam, na własnej robocie, w 10 minut.

Czym to się różni od biblioteki promptów w Twoim kursie? Biblioteka w kursie Claude AI to uniwersalne szablony do wypełnienia. Tu masz konkretne przypadki zawodowe z wyjaśnieniem konstrukcji i różnic między modelami. Zaczynasz od promptu stąd, a jak chcesz budować własne od zera - przejdź framework CRISP.

Słyszałem o technice „prefill” w Claude - czemu jej tu nie ma? Wycofana. Wymuszanie początku odpowiedzi asystenta działało w starszych modelach; od generacji Claude 4.6 Anthropic usunął tę funkcję z API. Pół internetu dalej ją poleca - to dobry test świeżości poradnika, który czytasz.

Co z Gemini i innymi modelami? Schemat kontekst → zadanie → format → przykład działa wszędzie, bo wynika z tego, jak modele przetwarzają tekst. Adnotacje różnicowe w tym artykule dotyczą Claude i ChatGPT, bo dla nich sprawdziłem oficjalne wytyczne. Porównanie modeli w codziennej pracy znajdziesz w zestawieniu Claude vs ChatGPT vs Gemini.

Co dalej

Weź jeden prompt z kategorii, w której dziś masz robotę. Odpal. Porównaj z tym, co dostajesz zwykle.

Potem wróć po następny - albo idź głębiej:

• 5 promptów do Fable 5 - wzorce na najmocniejszym publicznym modelu Anthropic, z przykładami z mojej pracy.
• Framework CRISP - budowa promptów od zera, gdy szablony przestają wystarczać.
• Jak sprawdzać, czy AI zmyśla - obowiązkowe, jeśli używasz promptu nr 17.
• Biblioteka promptów w kursie - szablony uniwersalne z instrukcją wypełniania.

Ten artykuł aktualizuję, gdy producenci zmieniają wytyczne. Ostatnia weryfikacja z dokumentacją: 21 lipca 2026.